Bir otomotiv bayisine gittiğinizde showroom’a girer girmez, sergilenen araçlardan birini gözünüze kestirdiniz ve denemek için sabırsızlanıyorsunuz. Hayallerinizi süsleyen aracın içine oturdunuz ve mis gibi yeni araba kokusunu içinize çektiniz. İşte tam o anda, insanın kolay kolay karşı koyamadığı bu sıfır araç kokusunun maliyeti yaklaşık 25.000 TL artıracağı anlamına geldiğini bilmelisiniz.
Evet, doğru. Türkiye’deki noter satışlarına bakıldığında ortalama bir ikinci el müşterisi aynı aracın sıfırına kıyasla 25.000 TL daha fazla para vermek durumunda kalıyor. Tabii bu ortalama rakam, hasarsız ve sıfıra yakın ikinci el araçlar için geçerli.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2018 yılının ilk çeyreğinde ikinci el otomobil ve hafif ticari araç pazarında toplam satışlar 1 milyon 911 bin 135 olarak gerçekleşti. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11 artış anlamına gelse de ikinci çeyrekte benzer bir tablo beklenmiyor. Erken seçim dönemine girilmesi ile beraber son zamanlarda dramatik bir şeklide artan döviz kurlarını takiben sıfır otomobillere yapılan ek zamlar, geçtiğimiz yıla kıyasla ikinci el otomobillere de yüzde 10’dan fazla zam gelmesine neden oldu. Sadece son 3 ayda yüzde 13 artan kurlar karşısında otomobil satıcıları da kur değişikliklerini aylık olarak satış fiyatlarına yansıtmak durumunda kalıyor ve bu durum, sıfır araçların fiyatının sürekli yükselmesine neden oluyor. Geçen sene Kasım ayında sıfırı ile ikinci el arasında yüzde 15 fiyat farkı gözlemlenirken, şu an bu fark yüzde 25’lere kadar çıkmış durumda.
Bu durum her ne kadar sıfıra kıyasla daha az fiyat artışı yaşanan ikinci el otomotiv piyasasının canlanmasına sebep olsa da, Ramazan dönemi ve yaz aylarının gelmesiyle ikinci el otomobillerde de satışlar durma noktasına geldi. İkinci el araç satıcıları geçtiğimiz yıl bu döneme kıyasla sattıkları otomobillerin adet olarak yarısını zor yakaladıklarını belirtiyorlar. Fakat bu durumun değişmesi söz konusu. Mayıs ayına gelindiğinde, 2018 model araç fiyatlarının çok yüksek olması nedeniyle markaların elinde kalan 2017 model sıfır araçların tükendiğini söylemek mümkün. Bu nedenle ikinci el piyasasında ciddi bir talep artışı yaşanması bekleniyor.
PEKİ İKİNCİ EL ARAÇ ALMAK NEDEN DAHA MANTIKLI
En önemli neden tasarruf. İkinci el bir araba satın alarak, kontağı çevirdiğiniz anda değer kaybedecek olan sıfır bir otomobile kıyasla binlerce TL tasarruf etmeniz mümkün. Alış fiyatına ek olarak, ikinci el araçlardaki trafik sigortası, kasko ve vergiler gibi görünmeyen ek maliyetlerin de sıfır araca göre daha düşük çıkması, çok daha fazla tasarruf etmenizi sağlayan faktörler arasında yer alıyor. Tabii burada dikkat edilmesi gereken bir husus da ikinci el araçların olası daha yüksek bakım gereksinimleri ve maliyetleri. Bu nedenle doğru tespit yapıp, en uygun aracı bulmak, ikinci el araç alımında önemli rol oynuyor. Ancak bu noktada, 2000’li yıllar sonrasında araç teknolojilerinin gün geçtikçe daha da gelişmesiyle araçların daha uzun süre dayanacak şekilde üretilmesinin, bakım ihtiyaçlarının azalmasına neden olduğunu da unutmamak gerekiyor.
İkinci bir neden ise çeşitlilik. Genelde sıfır araç alırken size sunulan araçlar, seçtiğiniz bayiinin o an stoğunda olan veya stoğa girmesi beklenen, ithalat sürecindeki araçlardır. Dolayısıyla tam olarak istediğiniz aracı alamamanız mümkün. Belki yaşamışsınızdır. Bazen istediğiniz aracın rengini bulup tercih ettiğiniz donanım paketini alamazsınız, ya da size uygun pakette arzuladığınız renge sahip araç stokta olmaz. Bu da bir şekilde tam olarak hayallerinizdeki aracı istediğiniz şekilde alamamanıza neden olur. Fakat bu durumun ikinci el piyasasında böyle olmaması ve tüketiciye tercihlerinde bir çok özgürlük sağlaması, ikinci el araçları daha cazip kılıyor. Hatta ikinci el araç alırken, bayiye gitmeye gerek kalmadan internet üzerindeki ikinci el araç pazaryerlerinde arama yaparak, istediğiniz araca ulaşabilmeniz çok daha kolay olabilir.
MİNİMUM DEĞER KAYBI
Bir diğer avantaj ise satış sırasındaki değer kaybının minimum olması. Sıfır araçlarda imkansız olan bu durum, Türkiye’deki enflasyon ve değişen döviz kurlarının da etkisiyle ikinci el satış sırasında araç sahiplerinin aynı değeri yakalayabilmesini sağlayabildiği gibi, olağandışı durumlarda alınan fiyatın üzerinde satma fırsatını dahi doğurabiliyor.
Bunların yanı sıra ikinci el araç alırken beklemeden aynı gün içinde işlemlerin sonlandırılabilmesi yine sağladığı kolaylıklar arasında sıralanabilir. Ayrıca çok tasvip etmesem de pahalı orijinal yedek parça yerine aracın kullanım ömrünü kısaltma riski bulunan yan sanayi parçalar da ikinci el araç sahibi için maliyet avantajı yaratabiliyor.
Belirsizlikler nedeniyle tüm piyasalarda daha kısıtlı bütçeler ile hareket edilmeye çalışılan şu günlerde, sıfır araç yerine ikinci el piyasasını tercih etmeniz, maliyetlerinizi daha iyi yönetmenize ve bütçenizi daha etkin ve sağlıklı planlamanıza yardımcı olacaktır.
FF